Học tiếng Ý cho người Việt: bắt đầu từ đâu
Tiếng Ý đọc gần như viết và hầu hết các từ kết thúc bằng nguyên âm, nên người Việt nói khá dễ. Trang này chỉ ra những điểm khó và một kế hoạch 30 ngày với app học tiếng Ý.
Vì sao học tiếng Ý và mất bao lâu
Tiếng Ý là ngôn ngữ của Ý, một phần Thụy Sĩ và San Marino. Người ta học tiếng Ý vì ẩm thực, thời trang, âm nhạc, nghệ thuật và du lịch. Nhiều người Việt cũng học tiếng Ý để du học, đặc biệt các ngành kiến trúc, thiết kế và âm nhạc.
Thời gian học khác nhau với mỗi người. Nó phụ thuộc vào mục tiêu, số phút mỗi ngày và việc bạn đã biết tiếng Anh, tiếng Pháp hay tiếng Tây Ban Nha chưa. Nếu cần chứng chỉ, các kỳ thi phổ biến là CILS và CELI. Học đều mỗi ngày quan trọng hơn học nhiều trong một buổi.
Điều gì dễ với người Việt
Tiếng Ý dùng chữ Latinh và đọc gần như viết. Hầu hết các từ kết thúc bằng nguyên âm: casa, pane, libro. Điều này dễ với người Việt, vì tiếng Việt không bật âm cuối. Chữ “gn” trong “gnocchi” và “bagno” đọc như “nh”.
Tính từ thường đứng sau danh từ, giống tiếng Việt: “una macchina rossa” là “một chiếc xe màu đỏ”. Bạn đã biết nhiều từ tiếng Ý qua đồ ăn và cà phê: pizza, pasta, espresso, cappuccino, tiramisu. Nếu biết tiếng Anh, bạn cũng đoán được nhiều từ: famiglia (family), università (university), importante (important).
Từ trông giống nhưng nghĩa khác
| Từ | Trông giống | Nghĩa thật |
|---|---|---|
| camera | camera | Căn phòng, phòng ngủ. Máy ảnh là “macchina fotografica”. |
| bar | quán bar | Thường là quán cà phê, nơi uống espresso và ăn sáng. Không chỉ là nơi uống rượu ban đêm. |
| crema | kem | Kem sữa, kem trứng hoặc kem bôi da. Kem ăn lạnh là “gelato”. |
| chef | sếp | Bếp trưởng. Sếp là “capo”. |
Điều gì khó với người Việt
Khó nhất thường là chia động từ, mạo từ và phụ âm đôi. Tiếng Việt không có những điều này.
- Phụ âm đôi: “pala” (cái xẻng) và “palla” (quả bóng) khác nhau. Phụ âm đôi cần giữ lâu hơn một chút.
- Chia động từ: parlo, parli, parla, parliamo, parlate, parlano. Mỗi ngôi một đuôi, nên người ta thường bỏ đại từ.
- Hai giống và nhiều mạo từ: il, lo, la, l', i, gli, le. “Il libro”, “lo zaino”, “gli amici”. Hãy học mỗi danh từ cùng mạo từ của nó.
- Âm r: chữ r tiếng Ý rung đầu lưỡi. Hãy phân biệt r và l: “caro” (đắt, thân mến) và “calo” (sự giảm) khác nhau.
- Âm “gli”: “figlio” (con trai) có âm gần như “li” đọc liền và mềm. Tiếng Việt không có âm này.
- Thì quá khứ với essere và avere: “ho mangiato” (tôi đã ăn) nhưng “sono andato” (tôi đã đi). Cần học động từ nào đi với essere.
- Trọng âm: phần lớn từ nhấn âm tiết gần cuối, nhưng có ngoại lệ như “telefono” nhấn âm “le”.
Kế hoạch 30 ngày đầu tiên
Tháng đầu tiên, hãy tập trung vào từ vựng, mạo từ và thì hiện tại. Vì cách đọc đều đặn, bạn có thể đọc to từ ngày đầu tiên.
- Ngày 1 đến 7: học 15 đến 20 từ dùng nhiều nhất mỗi ngày, kèm mạo từ, và nói to.
- Ngày 8 đến 14: học cách chia essere, avere và động từ đuôi -are, rồi viết câu ngắn về bản thân.
- Ngày 15 đến 21: nghe đoạn hội thoại ngắn và nhại lại. Luyện phụ âm đôi và âm r.
- Ngày 22 đến 30: ghi âm một buổi học hoặc một cuộc trò chuyện, rồi ôn những từ bạn chưa nói được.
Cách tốt nhất để dùng app học tiếng Ý
App học tiếng Ý giúp bạn học mỗi ngày, kể cả khi chỉ có vài phút rảnh. Hãy chọn app cho bạn nghe và nói to, vì phụ âm đôi và trọng âm chỉ học được qua tai.
Verbamor là app cho iPhone và iPad. Bạn ghi âm một buổi học tiếng Ý hoặc một cuộc trò chuyện. Verbamor viết ra những gì đã nói, tìm những từ và cụm từ bạn muốn dùng, và biến những từ bạn chọn thành thẻ ghi nhớ. Bạn cũng có thể gõ hoặc nói một từ trong Translate để tạo thẻ.
Mỗi thẻ có hình riêng, âm thanh của từ và của một câu ví dụ. Thẻ yêu cầu bạn nói từ đó trước khi xem đáp án, và câu ví dụ có một chỗ trống để bạn điền. Hiện chưa có bản Android hay bản web.
Học từ vựng tiếng Ý trước: 650 từ dùng nhiều nhất
Một số ít từ chiếm phần lớn những gì người Ý nói mỗi ngày. Khi học những từ này trước, bạn hiểu nhiều hơn rất nhanh. Nếu bạn tìm một app học từ vựng tiếng Ý cho người mới bắt đầu, hãy chọn app bắt đầu từ những từ thông dụng nhất.
Ôn một từ ngay trước khi bạn sắp quên giúp bạn nhớ lâu. Cách này gọi là lặp lại ngắt quãng. Bộ thẻ của Verbamor bắt đầu với khoảng 650 từ dùng nhiều nhất, có sẵn từ ngày đầu. Bộ lập lịch FSRS đưa mỗi thẻ quay lại ngay trước lúc bạn quên. Mỗi ngày chỉ cần vài phút, và bạn học được cả khi không có mạng.
Câu hỏi thường gặp
Học tiếng Ý mất bao lâu?
Điều này phụ thuộc vào mục tiêu và thời gian bạn học mỗi ngày. Vì đọc gần như viết, bạn đọc được khá sớm. Nói chuyện đơn giản cần vài tháng học đều.
App học tiếng Ý nào tốt nhất?
App tốt nhất là app bạn dùng được mỗi ngày. Hãy xem app có âm thanh cho mọi từ, có cho bạn luyện nói và có tự xếp lịch ôn tập không.
Có thể tự học tiếng Ý không?
Có, bạn có thể tự học từ vựng và cách đọc. Một giáo viên hoặc người bạn nói tiếng Ý giúp bạn sửa lỗi phát âm và chia động từ sớm. Hãy kết hợp cả hai với việc ôn từ vựng mỗi ngày.
Cần biết bao nhiêu từ tiếng Ý?
Với vài trăm từ đầu tiên, bạn đã nói được những câu đơn giản. Phần lớn hội thoại hằng ngày chỉ dùng vài nghìn từ thông dụng. Hãy học chắc những từ dùng nhiều nhất trước, mỗi danh từ cùng mạo từ của nó.