İngilis dili kursu və öyrənmək: azərbaycanlılar üçün bələdçi
İngilis dili kursuna yazılsanız da, özünüz öyrənsəniz də ən sürətli yol eynidir: ən çox işlənən sözlərdən başlayın və hər gün az da olsa ucadan danışın. Burada sizin üçün nə asan, nə çətin və ilk ayın planı var.
İngilis dili niyə vacibdir və nə qədər vaxt lazımdır
İngilis dili iş, xaricdə təhsil, IT və biznes dilidir. Bir çox gənc magistratura və ya təqaüd üçün IELTS imtahanı verir. Çoxları ingiliscə başa düşür, amma danışanda ilişib qalır.
Çox vaxt problem qrammatikada deyil. Problem odur ki, danışanda lazım olan söz dərhal yadınıza gəlmir və danışıq təcrübəsi az olur.
İngilis dili kursu da, özünüz öyrənmək də işləyir, amma hər iki yolda gündəlik məşq həlledicidir. Nə qədər vaxt lazım olduğu indiki səviyyənizdən və hər gün nə qədər məşq etdiyinizdən asılıdır. Hər gün 10 dəqiqə həftədə bir dəfə uzun dərsdən daha faydalıdır.
Azərbaycan dilində danışanlar üçün nə asandır
Azərbaycan dili latın əlifbasından istifadə edir, ona görə ingilis hərfləri sizə tanışdır. Yalnız «w» hərfi əlifbamızda yoxdur. Amma ingilis sözləri həmişə yazıldığı kimi oxunmur: «knife» sözü «nayf» kimi deyilir.
Azərbaycan dilində çoxlu beynəlxalq söz var: kompüter, internet, telefon, universitet, avtobus, futbol, bank, taksi. İngiliscə onlar çox oxşardır: computer, internet, telephone, university, bus, football, bank, taxi.
İngilis dilində, Azərbaycan dilində olduğu kimi, isimlərin cinsi yoxdur. Fellər də az dəyişir. Biz «gedirəm», «gedirsən», «gedir» deyirik. İngiliscə «I go», «you go», «they go» deyilir, yalnız «he goes» formasında -s əlavə olunur.
Bir səs də sizə asan gələcək. «cat» və «bad» sözlərindəki sait Azərbaycan dilindəki «ə» səsinə çox yaxındır. Bir çox xalq bu səsdə çətinlik çəkir, siz isə onu hər gün deyirsiniz.
Oxşar görünən, amma mənası fərqli sözlər
| Söz | Oxşayır | Əsl mənası |
|---|---|---|
| magazine | magazin | jurnal; mağaza ingiliscə «shop» və ya «store» |
| family | familiya | ailə; familiya ingiliscə «surname» |
| fabric | fabrik | parça; fabrik ingiliscə «factory» |
| artist | artist | çox vaxt rəssam; aktyor ingiliscə «actor» |
| sympathetic | simpatik | başqasının dərdini anlayan, şəfqətli; simpatik ingiliscə «nice» və ya «attractive» |
Azərbaycan dilində danışanlar üçün nə çətindir
Söz sırası fərqlidir. Azərbaycan dilində fel cümlənin sonunda gəlir: «Mən çay içirəm». İngilis dilində fel ortada gəlir: «I drink tea». Sualda da sıra dəyişir: «Adınız nədir?» cümləsi «What is your name?» olur.
Azərbaycan dilində «a» və «the» kimi sözlər yoxdur, ona görə onlar tez-tez yaddan çıxır. Bizdə şəkilçi sözün sonuna əlavə olunur: «evdə». İngilis dilində «in», «on», «from» sözdən əvvəl gəlir: «in the house».
Azərbaycan dilində «o» həm kişi, həm qadın üçün işlənir. İngilis dilində «he» və ya «she» seçmək lazımdır. «Mən tələbəyəm» cümləsində «am» lazımdır: «I am a student». Qaydasız fellər də var: «go» keçmiş zamanda «went» olur.
Zamanlar da diqqət istəyir. «I work» adəti, «I am working» isə indi gedən işi bildirir. Azərbaycan dilində «işləyirəm» çox vaxt hər ikisini deyir.
Tələffüzdə bu səslərə diqqət edin:
- th: «think» və «this» sözlərindəki səs nə «s», nə də «z»dir
- w və v: «west» və «vest» fərqli sözlərdir; «w» deyəndə dodaqlar yuvarlaqlaşır, dişlər dodağa toxunmur
- qısa və uzun saitlər: «ship» və «sheep», «full» və «fool» fərqli sözlərdir
- r: ingilis «r» səsi Azərbaycan «r» səsi kimi titrəmir
- söz sonu: «worked» və «books» sözlərində son səsləri udmayın
İlk 30 günün planı
Hər gün etdiyiniz kiçik plan bir həftədən sonra atdığınız böyük plandan yaxşıdır.
- 1-7-ci günlər: ən çox işlənən sözlərdən hər gün 10 yeni söz öyrənin. Hər sözü ucadan deyin.
- 8-14-cü günlər: «I am», «I have», «I want» və «I need» ilə qısa cümlələr qurun.
- 15-21-ci günlər: hər gün 10 dəqiqə ingiliscə dinləyin, məsələn podkast və ya qısa video. Tez-tez eşitdiyiniz sözləri yazın.
- 22-30-cu günlər: hər gün 5 dəqiqə ingiliscə danışın: dostla, müəllimlə və ya səsinizi yazaraq. Birinci həftənin bütün sözlərini təkrarlayın.
İngilis dili öyrənmək üçün tətbiq: ondan necə düzgün istifadə etmək
Çoxları ingilis dili öyrənmək üçün ən yaxşı proqramı və ya telefonda ingilis dili öyrənmək üçün tətbiq axtarır. Yaxşı tətbiq sizə sadəcə düymə basdırmır. O, sözü özünüz xatırlamağa məcbur edir. Real audiosu, danışıq məşqi olan və sözü vaxtında qaytaran tətbiq seçin.
Verbamor iPhone və iPad üçün tətbiqdir. Siz dərsi və ya söhbəti yazırsınız. Verbamor deyilənləri yazıya çevirir, axtardığınız söz və ifadələri tapır və seçdiklərinizi kartlara çevirir. Translate bölməsində söz yazsanız və ya desəniz, o da karta çevrilir. Hər kartın öz şəkli, sözün audiosu və nümunə cümlənin audiosu var.
Telefonda ingilis dili öyrənmək hər gün bir neçə dəqiqə ayıranda yaxşı işləyir. Kartlarla məşq internetsiz də işləyir, yolda da təkrar edə bilərsiniz.
Əvvəlcə söz ehtiyatı: ilk lazım olan ingilis sözləri
Ən çox işlənən təxminən 650 söz gündəlik söhbətin böyük hissəsində qarşınıza çıxır. Onları bilsəniz, çox cümləni başa düşməyə başlayırsınız. be, have, do, go, get, make və say kimi fellərdən başlayın.
Sözləri yadda saxlamaq üçün aralıqlı təkrar (spaced repetition) üsulundan istifadə edin. Sözü unutmağınızdan bir az əvvəl yenidən görürsünüz. Çətin sözlər tez-tez, asan sözlər daha az qayıdır. Bu, uzun siyahı əzbərləməkdən az vaxt aparır.
Cavabı görməzdən əvvəl sözü həmişə ucadan deyin. Özünüz xatırlayıb demək sadəcə oxumaqdan qat-qat faydalıdır.
Tək sözlər yox, qısa ifadələr də öyrənin: «How are you?», «Can I help you?», «I don't understand», «Could you repeat that?». Bu ifadələr hər gün işlənir və danışanda ilişməyi azaldır.
Suallar
İngilis dilini öyrənmək nə qədər vaxt aparır?
Bu, indiki səviyyənizdən və gündəlik məşqinizdən asılıdır. Əsasları bilirsinizsə, bir neçə ay hər gün danışmaq böyük fərq yaradır. İngilis dilində tam işləmək və ya IELTS-dən yüksək bal almaq adətən daha çox vaxt tələb edir.
İngilis dili öyrənmək üçün ən yaxşı tətbiq hansıdır?
Ən yaxşı tətbiq hər gün istifadə etdiyiniz tətbiqdir. Real audiosu, danışıq məşqi və aralıqlı təkrarı olan tətbiq seçin. Tətbiqin ekranlarının oxuya bildiyiniz dildə olduğunu da yoxlayın.
Kurs olmadan ingilis dilini özüm öyrənə bilərəmmi?
Bəli. Sözləri, dinləməni və tələffüzü evdə özünüz öyrənə bilərsiniz. Danışmaq üçün dost və ya müəllim olsa, özünüzə inamınız daha tez artır.
Neçə ingilis sözü bilmək lazımdır?
Ən çox işlənən təxminən 650 söz gündəlik söhbətin böyük hissəsinə bəs edir. Rahat danışmaq üçün təxminən 2000-3000 söz hədəfləyin. Verbamor ilk gündən ən çox işlənən sözlərlə başlayır.