Rus tilini o'rganish: o'zbek tilida so'zlashuvchilar uchun
Rus tilini o'rganish siz uchun noldan boshlanmaydi: ko'p so'zlarni allaqachon bilasiz. Eng ko'p ishlatiladigan so'zlardan boshlang va har kuni ozgina gapiring. Bu yerda nima oson, nima qiyin va birinchi oy uchun rejani topasiz.
Nega rus tili va qancha vaqt kerak
Rus tili O'zbekistonda hali ham ko'p ishlatiladi: shaharlarda, biznesda, ilm-fanda va internetda. Ko'pchilik Rossiyada ishlash yoki o'qish uchun ham rus tilini o'rganadi.
Rus tilini o'rganish uchun qancha vaqt kerak? Bu boshlang'ich darajangizga bog'liq. Agar rus tilini eshitib o'sgan bo'lsangiz, bir necha oylik kundalik mashq gapirishingizni ancha yaxshilaydi. Noldan boshlasangiz, oddiy suhbat uchun bir necha oy, erkin gapirish uchun esa bir necha yil kerak bo'ladi.
Ko'p o'zbeklar rus tilini tushunadi, lekin gapirganda rod va qo'shimchalarda adashadi. Bu tabiiy, va har kungi mashq bilan yo'qoladi.
O'zbek tilida so'zlashuvchilar uchun nima oson
O'zbek tilida ko'plab ruscha so'zlar bor: stol, stul, mashina, poyezd, ruchka, stakan, bilet, avtobus. Ularning ruscha shakli deyarli bir xil: стол, стул, машина, поезд, ручка, стакан, билет, автобус.
Kirill yozuvi ko'pchilikka tanish. O'zbek kirill alifbosi va rus alifbosi harflarining ko'pchiligi bir xil. Lotin yozuvida o'qigan yoshlar ham bir yoki ikki haftada kirillni o'rganib olishi mumkin.
Ikkala tilda ham “a” yoki “the” kabi artikl yo'q. Rus tilida hozirgi zamonda “bo'lmoq” fe'li ko'pincha tushiriladi: “Я студент” xuddi “Men talabaman” kabi.
Kelishik tushunchasi ham sizga tanish. O'zbek tilida “Toshkent”, “Toshkentda”, “Toshkentdan” deymiz. Rus tilida ham so'z oxiri o'zgaradi: Ташкент, в Ташкенте, из Ташкента.
O'xshash ko'rinadigan, lekin ma'nosi boshqa so'zlar
| So'z | O'xshaydi | Asl ma'nosi |
|---|---|---|
| сарай | saroy | omborxona, molxona; saroy ruscha “дворец” |
| диван | devon | yumshoq o'rindiq, divan; she'rlar to'plami ruscha “сборник стихов” |
| башка | boshqa | so'zlashuvda “bosh”; boshqa ruscha “другой” |
O'zbek tilida so'zlashuvchilar uchun nima qiyin
O'zbek tilida rod yo'q. Rus tilida esa uchta rod bor: стол (erkak rodi), книга (ayol rodi), окно (o'rta rod). Sifatlar ham rodga moslashadi: новый стол, новая книга, новое окно. O'tgan zamonda fe'l ham o'zgaradi: он пошёл, она пошла.
Kelishik tushunchasi tanish bo'lsa ham, ruscha qo'shimchalar ko'p va rod va songa qarab o'zgaradi. O'zbek tilida “-da” deyarli har doim bir xil. Rus tilida esa в Ташкенте, в школе, на работе va в тетради kabi turli shakllar bor, va old ko'makchi so'zdan oldin keladi.
Fe'llarning juftlari bor: делать va сделать, читать va прочитать. Biri jarayonni, ikkinchisi tugagan ishni bildiradi. O'zbek tilida buni “o'qidi” va “o'qib bo'ldi” kabi shakllar bilan aytamiz.
Talaffuzda quyidagilarga e'tibor bering:
- ы tovushi, masalan “мы” va “ты” so'zlarida
- yumshoq va qattiq undoshlar: “брат” va “брать” har xil
- urg'u yozilmaydi va so'zdan so'zga ko'chadi; urg'usiz “о” ko'pincha “a” kabi eshitiladi: “молоко”
- щ va ц harflari hamda “здравствуйте” kabi undoshlar qatori
Birinchi 30 kunlik reja
Bir haftada to'xtab qoladigan katta rejadan ko'ra har kuni bajariladigan kichik reja yaxshiroq.
- 1 dan 7 kungacha: kirill harflarini takrorlang va eng ko'p ishlatiladigan so'zlardan har kuni 10 ta so'z o'rganing. Otlarni rodi bilan birga yodlang.
- 8 dan 14 kungacha: быть, хотеть, мочь, идти va делать fe'llarini я, ты, он shakllarida o'rganing.
- 15 dan 21 kungacha: o'zingiz haqingizda qisqa gaplar tuzing: “Меня зовут…”, “Я из Узбекистана”, “Я работаю…”. Har kuni 10 daqiqa ruscha tinglang.
- 22 dan 30 kungacha: joy kelishigini mashq qiling: в школе, на работе, дома. Har kuni 5 daqiqa ruscha gapiring va barcha so'zlarni takrorlang.
Rus tili ilovasi: undan qanday to'g'ri foydalanish kerak
Ko'pchilik rus tilini o'rganish uchun yaxshi ilova yoki telefonda rus tili o'rganish dasturini qidiradi. Rus tili uchun haqiqiy audio juda muhim, chunki urg'u yozilmaydi. Gapirish mashqi va so'zni kerakli vaqtda qaytaradigan ilovani tanlang.
Verbamor iPhone va iPad uchun ilova. Siz rus tili darsi yoki suhbatni yozib olasiz. Verbamor aytilgan gaplarni yozib chiqadi, siz izlagan so'z va iboralarni topadi va siz tanlagan so'zlardan kartochkalar yasaydi. Translate bo'limida so'zni yozsangiz yoki aytsangiz, u ham kartochkaga aylanadi.
Har bir kartochkada o'z rasmi, so'zning audiosi va misol gapning audiosi bor. Kartochka javobni ko'rishdan oldin so'zni aytishingizni so'raydi, misol gapda esa siz to'ldiradigan bo'sh joy bor. Bu rod va qo'shimchalarni jadval yodlamasdan mashq qildiradi.
Avval so'z boyligi: birinchi kerak bo'ladigan ruscha so'zlar
Eng ko'p ishlatiladigan taxminan 650 ta so'z kundalik suhbatning katta qismida uchraydi. я, ты, он, это, да, нет, и, но, быть, мочь va хотеть kabi so'zlar deyarli har bir gapda bor.
So'zlarni eslab qolish uchun oraliqli takrorlash usulidan foydalaning. Siz so'zni unutishingizdan sal oldin yana ko'rasiz. Qiyin so'zlar tez-tez qaytadi. Har kuni bir necha daqiqa uzun ro'yxatni yodlashdan foydaliroq.
So'zlarni gap ichida o'rganing. Gap to'g'ri qo'shimcha va rodni ko'rsatadi, shuning uchun grammatikani qoidalarsiz o'zlashtirasiz.
Qisqa iboralarni ham yodlang: “Как дела?”, “Сколько стоит?”, “Я не понимаю”, “Повторите, пожалуйста”. Ular har kuni ishlatiladi va do'konda, transportda yoki ishda darhol kerak bo'ladi.
Savollar
Rus tilini o'rganish uchun qancha vaqt kerak?
Bu boshlang'ich darajangizga bog'liq. Rus tilini eshitib o'sgan bo'lsangiz, bir necha oylik kundalik mashq katta farq qiladi. Noldan boshlasangiz, erkin gapirish uchun odatda bir necha yil kerak.
Rus tili o'zbeklar uchun qiyinmi?
Rod, fe'l juftlari va ko'p qo'shimchalar qiyin. Lekin ko'p so'zlar, kirill yozuvi va kelishik tushunchasi sizga tanish. Shuning uchun boshqa ko'p tillarga qaraganda tezroq boshlaysiz.
Rus tilini o'rganish uchun eng yaxshi ilova qaysi?
Eng yaxshi ilova siz har kuni foydalanadigan ilova. Haqiqiy audio va oraliqli takrorlash bor ilovani tanlang, chunki ruscha urg'u yozilmaydi. Verbamor o'z darslaringizni audioli kartochkalarga aylantiradi, lekin ekranlari ingliz tilida.
Nechta ruscha so'z bilish kerak?
Eng ko'p ishlatiladigan taxminan 650 ta so'z kundalik suhbatning katta qismiga yetadi. Erkin gapirish uchun taxminan 2 000 dan 3 000 tagacha so'zni maqsad qiling. Har bir otni rodi bilan birga o'rganing.